Εισαγωγή: Μία μαγευτική περιπλάνηση!

Ένας τόπος που θα σας μαγνητίσει από την πρώτη στιγμή...

Ο Νομός Ιωαννίνων είναι μια ορεινή περιοχή στο ΒΔ άκρο της Ελλάδας, που ο φυσικός πλούτος και η πολιτιστική της κληρονομιά υπόσχονται μια μαγευτική περιπλάνηση. Θαυμάστε τους επιβλητικούς ορεινούς όγκους, τις βαθιές χαράδρες που δημιουργούνται από ορμητικά ποτάμια, τα σπάνια αγριολούλουδα, τα αλπικά λιβάδια, τις ορεινές λίμνες, τις δασωμένες πλαγιές, αλλά και τις ήρεμες κοιλάδες που δημιουργούν ένα εκπληκτικής ομορφιάς οικοσύστημα.        Γνωρίστε την λαμπρή ιστορία του τόπου, που ξεκινά από τα βάθη της πρώιμης εποχής του χαλκού, περνά από την αρχαιότητα, το Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία και αναβιώνει στα αρχαιολογικά και θρησκευτικά μνημεία, τους παραδοσιακούς οικισμούς, τους νερόμυλους και τα γεφύρια, αλλά και που παραμένει ζωντανή στα έθιμα, τη μουσική, τα πανηγύρια, την παραδοσιακή καλλιτεχνική δημιουργία και τον τρόπο ζωής των κατοίκων. 

Ιωάννινα, μια μαγευτική περιπλάνηση!

«Τα Γιάννενα είναι πάντα εδώ – κουβαλάνε την κούραση της ηλικίας του θρύλου και το βάρος της ανέκφραστης νιότης μας…»Πλούσια η ιστορία της πόλης και επίσης πλούσια η παράδοση και ο πολιτισμός. Τα Ιωάννινα είναι χτισμένα σε υψόμετρο 470μ. στη δυτική όχθη της λίμνης Παμβώτιδας. Ξεκινώντας την ξενάγηση σας στην ιστορική πόλη, η απαράμιλλη ομορφιά και η γραφικότητα των τοπίων ζωντανεύουν μπροστά σας.Η παλιά πόλη και το κάστρο θυμίζουν άλλες εποχές και αποτελούν ένα ζωντανό μουσειακό χώρο. Περπατήστε στα λιθόστρωτα δρομάκια του και επισκεφτείτε τα δύο περίφημα τζαμιά, που σήμερα λειτουργούν ως μουσεία. Ανάμεσα στα παραδοσιακά σπίτια του θαυμάστε τα ιστορικά κτίρια που σώζονται ως σήμερα (το Σουφαρί-Σαράι την τουρκική βιβλιοθήκη, την εβραϊκή συναγωγή, τα ερείπια των βυζαντινών λουτρών, το τάφο του Αλή-Πασά κ.ά.).Τα σημερινά Γιάννενα είναι μια σύγχρονη πόλη με ευρωπαϊκή ταυτότητα, που σφύζει από ζωή και φημίζεται για τη διασκέδαση και τη νυχτερινή ζωή που προσφέρει. Έχουν πλήθος νυχτερινών κέντρων, μπαρ, clubs, εστιατόρια, θέατρα, κινηματογράφους κ.ά. Επίσης διαθέτουν δύο νοσοκομεία (το ένα πανεπιστημιακό), Πανεπιστήμιο και Τ.Ε.Ι. Χιλιάδες φοιτητές συρρέουν κάθε χρόνο στην πόλη.Πλούσια είναι και η πολιτισμική δραστηριότητα της πόλης, αφού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους διοργανώνονται αξιόλογες εκδη­λώσεις, ενώ η τέχνη διαπρέπει με γνωστούς Γιαννιώτες καλλιτέχνες να βάζουν τη δική τους πινελιά.Ακόμη η πόλη φημίζεται για την αργυροχρυσοχοΐα, που αποτελεί παράδοση αιώ­νων. Τα χειροποίητα γιαννιώτικα ασημικά διακρίνονται για τη μοναδικότητα και την α­παράμιλλη τεχνοτροπία τους.  Τέλος η τοπική κουζίνα, με κυρίαρχο στοι­χείο τα ψάρια, τις καραβίδες και τα βατραχοπόδαρα της λίμνης, αλλά και εδέσματα ό­πως η κρεατόπιτα και οι λαχανοντολμάδες αφήνει στον επισκέπτη τις καλύτερες εντυ­πώσεις.Στα ριζά του Μιτσικελίου και ολόγυρα στη Λίμνη των εκτείνεται το λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων. Εδώ άκμασαν κατά την αρχαιότητα οι πόλεις Τέκμων και Πασσαρώνα, ενώ σήμερα αναπτύσσονται διάσπαρτα τα «καμποχώρια», που είναι σημαντικά κέντρα παραγωγής γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων και παράλληλα έχουν σημαντικά στοιχεία τουριστικής ανάπτυξης, αφού διαθέτουν ενδιαφέροντα αξιοθέατα. Από τα πιο αξιόλογα ελληνικά σπήλαια είναι το Σπήλαιο Περάματος. Βρίσκεται στο κέντρο του ομώνυμου οικισμού. Το σπήλαιο δημιουργήθηκε πριν από 1.400.000 χρόνια, εσωτερικά του λό­φου Γορίτσα και αποκαλύφθηκε τυχαία το 1940. Στο εσωτερικό του, διαμορφώνονται δαιδαλώ­δεις διάδρομοι με σταλακτίτες και σταλαγμίτες που συνθέτουν ένα παραμυθένιο κόσμο σχημά­των. Ανάμεσα στις τόσες ομορφιές των Ιωαννίνων είναι και η θρυλική λί­μνη Παμβώτιδα, πραγματικό στο­λίδι και πηγή ζωής για τους κατοί­κους. Στο κέντρο της ξεπροβάλλει το νη­σί. Ένας πανέμορφος οικισμός, ολοπράσινος με λιτά απέριττα σπί­τια και ξεχωριστή γραφικότητα. Εδώ αναπτύχθηκε στους υστεροβυζαντινούς χρόνους μια σπουδαί­α μοναστική πολιτεία με μονές που σώζονται ως σήμερα. Η πιο αξιόλογη είναι η Μονή Φιλανθρωπηνών (1292) με την παράσταση των αρχαίων φιλοσόφων και η Μονή Παντελεήμονα, όπου δολοφονήθηκε ο Αλή-Πασάς και στεγάζει το Μουσείο Προεπαναστατικής περιόδου.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

Οι δυνατότητες άθλησης είναι απεριόριστες, με σύγχρονα αθλητικά κέντρα κολύμβησης, κλασ­σικού αθλητισμού, ποδοσφαίρου, τένις κ.ά., για κάθε ενδιαφερόμενο επισκέπτη που θέλει να συνδυάσει την ομορφιά του τοπίου με την ά­σκηση και τη φυσική ζωή. Στο όρος Μιτσικέλι, το οποίο έχει ενταχθεί στο δίκτυο NATURA 2000 υπάρχει οργανωμένο καταφύγιο. Το βου­νό προσφέρεται για ορειβασία (από την περιο­χή περνούν το διεθνές μονοπάτι Ε6 και το εθνι­κό O3). Η λίμνη Παμβώτιδα, προστατευόμενη περιοχή ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας, προ­σφέρεται για κωπηλασία και σκι στο νερό, ενώ οι περιφερειακοί της δρόμοι είναι ιδανικοί για ποδηλασία.

Τζουμέρκα – Κατσανοχώρια, ο επίγειος παράδεισος

Σπάνια ανυπέρβλητη ομορφιά απλώνεται παντού …Τα Τζουμέρκα είναι ένα σύνολο πανέμορφων χωριών και πα­ραδοσιακών οικισμών, περιτριγυρισμένα από χαράδρες, φα­ράγγια και απόκρημνα βουνά.  Το σύνθετο ορεινό ανάγλυφο και τα πεντακάθαρα ποτάμια μαγεύουν τον επισκέπτη και τον γυρίζουν χρόνια πίσω καθώς σε κάθε βήμα αισθάνεται έντο­νη την παράδοση του τόπου και την ιστορία του.  Η ζωή κυλά μακριά από το θόρυβο και το άγχος των αστικών περιοχών και η φύση είναι αυτή που κυβερνά. Τα φαράγγια του Άραχθου και του Καλαρρύτικου καθώς και το πλούσιο οικοσύστημα θέλγουν τους επισκέπτες και προσφέρουν στους τολμηρούς την απόλυτη εμπειρία αθλητισμού και πε­ριπέτειας.Εδώ άνθισε μια ιδιαίτερη μουσικοχορευτική παράδοση, που εμφανίζεται με τις "κύκλες" και τα "καγκελαρία". Κοντά στο χωριό Πράμαντα συναντούμε το σπήλαιο "Ανεμότρυπα" με πλούσιο σταλαγμιτικό υλικό και υπόγειους καταρ­ράκτες και λίμνες. Η διαφοροποίηση της τοπικής αρχιτεκτονικής έγκειται ακριβώς στις ιδιαιτερότη­τες, οι οποίες είναι αποτυπωμένες στις λεπτομέρειες κάθε οικοδομήματος.  Πα­ντού συναντούμε παλιές εκκλησίες, πέτρινα γεφύρια και αξιόλογα μνημεία προ­βιομηχανικού πολιτισμού: αλώνια, νερόμυλους, αναβαθμίδες ξερολιθιάς κλπ…

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

Οι διαδρομές στον ορεινό όγκο των Τζουμέρκων, στη Στρογγούλα, στο Ξηρο-βούνι και στους οικισμούς Συρράκο, Καλαρρύτες και Ματσούκι, προσφέρουν πολλές συγκινήσεις στους ορειβάτες.  Ασχοληθείτε με kayak και rafting στον Αραχθο και τον Καλαρρύτικο, με αιωροπτερισμό στο Ξηροβούνι, με ιππασία στην Αετοράχη, με canyoning στα φαράγγια της περιοχής, flying-fox, αναρ­ρίχηση και rappel σε απόκρημνα βράχια και βιώστε το μεγαλείο της φύσης.  Η περιοχή είναι ιδανική για πεζοπορία και περιπάτους.Στη Στρογγούλα λειτουρ­γεί ορειβατικό καταφύγιο.

Δωδώνη – Λάκκα Σουλίου, το θρόισμα της ιερής βαλανιδιάς

Χώρος Λατρείας και ανάτασης που μαρτυρά τη λαμπρή ιστορία …Η περιοχή οριοθετείται από τα βουνά του Σουλίου, της Ολύτσικας και του Ξηροβουνίου και περιλαμβάνει τη Δω­δωναία κοιλάδα, τα χωριά της Λάκκας Σουλίου και τις περιοχές των πηγών του Λούρου και του Αχέροντα. Το όμορφο και γαλήνιο φυσικό περι­βάλλον, σε συνδυασμό με τη μεγάλη ι­στορική αξία του τόπου, που ξεκινά α­πό τη μυθολογία και την αρχαιότητα και περνώντας από το Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία ολοκληρώνεται με τα γεγονότα της απελευθέρωσης των Ι­ωαννίνων καθιστά την περιοχή πόλο έλξης επισκεπτών όλο τον χρόνο.  Οι πύλες του Άδη, που βρίσκονται στα όρια των Σεριζιανών είναι αξεπέρα­στης φυσικής ομορφιάς, ενώ από εκεί εικάζεται ότι ξεκινάει το άβατον του Ά­δη. Στα βουνά της Λάκκας Σουλίου ζουν άγρια άλογα, μοναδικά στην Ελ­λάδα.Το ιερό της Δωδώνης αποτέλεσε ένα σημαντικό μνημείο του παγκόσμιου πολιτισμού. Εδώ υπήρξε σύμφωνα με τις μαρτυρίες αρχαίων λογίων και περιηγη­τών το αρχαιότερο μαντείο του Ελλαδικού χώρου. Σήμερα διασώζεται το αρχαίο θέατρο, το μεγαλύτερο σε χωρητικότητα της χώρας. Το μαντείο έδινε χρησμούς βασιζόμενο αρχικά στο θρόισμα των φύλλων της ιερής βαλανιδιάς και αργότερα τον ήχο των μεταλλικών τριπόδων που την περικύκλωναν.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:Τα όρη Τόμαρος και Σούλι είναι ιδανικά για ορειβασία και τα βράχια στο Ζήτα Τερόβου προσφέρονται για αναρρίχηση. Εξίσου ιδανικά για ορεινή πεζοπορία είναι και τα μονοπάτια που συνδέουν τα χωριά του Σουλίου και η περιοχή των πηγών του Λούρου. Οι πολλοί χωματόδρομοι προσφέρονται για περιπάτους και ποδήλατο βουνού.

Πωγώνι, για τους λάτρεις της παράδοσης!

Καταπράσινο τοπίο που συνεπαίρνει τον επισκέπτη …Παραμεθόρια περιοχή κατά μήκος των συνόρων με την Αλβανία με πολλές ιδιαιτερότητες που οφείλονται κυρίως στη γεωγραφική της θέση που αποτελούσε από την αρχαιότητα πέρασμα προς τη Ιλλυρία. Τα περισσότερα χωριά του διατηρούν τη γνήσια παράδοση και ομορφιά τους και προσφέρουν γαλήνη και ηρεμία από το θόρυβο των πό­λεων.Το τοπίο, με τα καταπράσινα οροπέδια, αποτελεί ένα μοναδικό οικοτουριστικό προορισμό. Σημείο αναφοράς εί­ναι ο ορεινός όγκος της Νεμέρτζικας με τα πλούσια βοσκοτόπια του, που αποτελούν αιτία για την ιστορική, αλλά και σύγχρονη παρουσία της κτηνοτροφίας στην περιοχή. Στη χλωρίδα κυριαρχεί η βαλανιδιά, ενώ από την πανί­δα ξεχωρίζουν το αγριογούρουνο και τα αποδημητικά πουλιά.Η άγονη γη και το γεγονός ότι η περιοχή ήταν γεωγραφικά απομονωμένη, αλλά και δεν έτυχε ευνοϊκής μεταχείρισης από τους Τούρκους, οδήγησε σε μεγάλο μετα­ναστευτικό ρεύμα προς την υπόλοιπη Ελ­λάδα και κυρίως το εξωτερικό. Ο πόνος της ξενιτιάς, βαθιά ριζωμένος στην ψυχή των Πωγωνίσιων, αποτυπώνε­ται με θαυμαστό τρόπο στα υπέροχα πα­ραδοσιακά πολυφωνικά τραγούδια τους. Εδώ διοργανώνεται το Διεθνές Φεστιβάλ Πολυφωνικού Τραγουδιού, μια από τις σπουδαιότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις του νομού, που αποτελεί ζωντανή συνέχι­ση της ιστορικής αυτής παράδοσης.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:Τα βουνά Νεμέρτσικα, Κουτσόκρανο, Μουργκάνα, Κασιδιάρη και Μακρύκαμπος, προσφέρονται για ορειβασία και περιπάτους, ενώ τα φαράγγια του Κουβαρά και του Γορμού για canyoning.

Ζίτσα – Κοιλάδα Καλαμά, Ακολουθώντας τα μονοπάτια του κρασιού!

Πνευματική Παράδοση και ιστορικές μάχες το 1940 …Περιοχή με σπάνια ομορφιά, που αποτελείτο γεωγραφικό και ιστο­ρικό πέρασμα της γιαννιώτικης εν­δοχώρας προς το Ιόνιο. Η καίρια θέση της Ζίτσας πάνω σε ένα ιστορικό δρόμο προς την Αλ­βανία την κατέστησε σε ένα μικρό, αλλά αξιόλογο εμπορικό κέντρο της περιοχής και την οδήγησε στην οικονομική και κοινωνική διαφο­ροποίηση. Σήμερα αποτελεί ένα α­πό τα σημαντικότερα οινοπαραγω-γικά κέντρα της χώραςΗ γυμνή κορυφογραμμή του Κασιδιάρη, ο ποταμός Κάλα­μος με τις πηγές του και την πανέμορφη κοιλάδα του, τα βουνά των Κουρέντων και η περιοχή της Ντουσκάρας ση­ματοδοτούν τον τόπο. Το φυσικό περιβάλλον είναι πανέμορφο και αμόλυντο, γεμάτο τοπία με σκιερά πλα­τάνια και άλλα υδροχαρή φυ­τά, που εναλλάσσονται με πλαγιές κατάφυτες με κέδρα και πουρνάρια. Πλούσια είναι και η ιστορία του τόπου, τόσο κατά την αρ­χαιότητα, όσο και κατά την Τουρκοκρατία και την εποχή του β' παγκόσμιου πολέμου. Από το χωριό Παρακάλαμος κατάγονται φημισμένοι καλ-λπέχνες δημοτικής μουσικής.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

Τα βουνά του Κασιδιάρη των Κου­ρέντων και του Ζαλόγγου, προ­σφέρονται για ορειβασία, οι ποτα­μοί Καλαμάς, Σμολίτσας και Τυριά για kayak και rafting, οι πολλοί δασικοί δρόμοι για ποδήλατο βουνού και το φαράγγι από τον Καταρράκτη έως το λίθινο για canyoning.

Προστατευόμενη Περιοχή Βόρειας Πίνδου

Άνθρωποι και ΠολιτισμόςΗ περιοχή της Βόρειας Πίνδου είναι ιδι­αίτερα πλούσια σε πολιτισμικά και ιστορι­κά στοιχεία.Στο χάρτη αυτόν είναι αποτυπωμένες οι διακριτές  ανθρωπογεωγραφικές πολιτισμικές ιστορικές ενότητες που ολόκληρες ή τμήματα τους περιέχονται στην Προστα­τευόμενη Περιοχή Βόρειας Πίνδου. Οι ενότητες αυτές είναι:·         το Ζαγόρι,·         η Κόνιτσα με τα χωριά της,·         το Μέτσοβο με τα γύρω χωριά·         το δυτικό τμήμα του Νο­μού Γρεβενών.Η Προστατευόμενη Περιοχή Βόρειας Πίν­δου περιλαμβάνει: την περιοχή Βίκου-Αώου, που ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1973, την περιοχή Βάλια Κάλντα, που ανακηρύ­χθηκε Εθνικός Δρυμός το 1966 και τη μετα­ξύ τους περιοχή, που δεν υπάγονταν σε κα­θεστώς Εθνικού Δρυμού.Παρουσιάζονται επίσης, τα Κέντρα Ενημέρωσης της ευρύτερης περιοχής από όπου μπορεί κάποιος να αντλήσει περισσότερες πληροφορίες για το ανθρωπογενές και το φυσικό περιβάλλον. Ακόμη, στο χάρτη σημειώνεται η θέση των σημείων ιδιαίτερου πολιτιστικού και ιστορικού ενδιαφέροντος που βρίσκονται εκτός οικισμών.Αναφέρονται συνοπτικά οι σημαντικότερες πληροφορίες για το κάθε μνημείο, όπως το έτος κτίσης, ανακαίνισης του κ.α. Οι περιπλανήσεις του επισκέπτη θα τον οδηγήσουν και σε άλλα μνημεία φυσικής, ιστορικής ή αισθητικής αξίας, τα οποία δεν αναφέρονται εδώ λόγω του μεγάλου όγκου πληροφοριών. Τα μνημεία πολιτισμού που βρίσκονται εντός των οικισμών δεν αναφέρονται για τον ίδιο λόγο.

Ζαγόρι, ανέγγιχτο φυσικό τοπίο

Εντυπωσιακές εικόνες από τα πιο γραφικά μέρη της Ελλάδας…Το Ζαγόρι (σλαβική λέξη που σημαίνει "Πίσω από τα βουνά") βρίσκεται ανάμεσα στα Γιάννενα, το Μέτσοβο και την Κόνιτσα. Η περιοχή περιβάλλεται από ψηλά βουνά, κομμάτι της Βόρειας Πίνδου. Το εντυπωσιακό φυσικό περιβάλλον, η ομορφιά της ιδιόμορφης παραδοσιακής αρχιτεκτονικής των οικισμών, οι δυνατότητες για υ­παίθριες δραστηριότητες, η ζεστή φιλοξενία των κατοίκων και η τοπική γαστρονομία (με κύριο χαρακτηριστικό τις φημισμένες ζαγορίτικες πίτες) καθιστά το Ζαγόρι έναν από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς στην Ελλάδα.Το ιδανικό κλίμα, το ορεινό ανάγλυφο και το έντονο υδάτινο στοιχεί­ο αποτελούν χαρακτηριστικά της περιοχής. Το μεγαλύτερο τμήμα του Ζαγορίου έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000. Πάνω από 2.000 εί­δη και υποείδη χλωρίδας έχουν καταγραφεί, ενώ πολύ πλούσια είναι και η πανίδα, τόσο σε αριθμό, όσο και σε σπάνια είδη. Η χαράδρα του Βίκου είναι μια ακόμη από τις εκπληκτικές ο­μορφιές της φύσης που θα συ­ναντήσετε στα Ζαγοροχώρια. Μαζί με τον ποταμό Βοϊδομάτη αποτελούν τον πυρήνα της περι­οχής προστασίας Βίκου-Αώου. Το φαράγγι του Βίκου έχει κατα­γραφεί στο βιβλίο Guinness ως το φαράγγι με το μικρότερο ά­νοιγμα (μόλις 1.100 μέτρα στο στενότερο σημείο του) και ταυ­τόχρονα βάθος που ξεπερνά τα 900 μέτρα.Το Ζαγόρι αποτελεί μία ενότητα σαράντα έξι χωριών με σαφή ιστορικά, πολιτισμικά χαρακτηριστικά και φυσικά γεωγραφικά όρια. Οι οικισμοί είναι διάσπαρτοι στη λεκάνη απορροής των ποτα­μών Βοϊδομάτη, Αώου, Βάρδα και Ζαγορίτικου.·        

Βόρειο σύνορο του Ζαγορίου, με τα ορεινά χωριά της Κό­νιτσας, είναι ο ποταμός Αώος. ·        

Νότια, το Μιτσικέλι διαχωρίζει το Ζαγόρι από το λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων. ·         Ανατολικά, η κοιλάδα του ποταμού Αώου και τα βουνά του Λύγκου το διαχωρίζουν από τα χωριά της λεκάνης απορροής του Άραχθου, του Μετσόβου και των Γρεβενών. ·        

Δυτικά, ο ορεινός όγκος της Τύμφης και οι προεκτάσεις της μαζί με αυτές του Μιτσικελίου αποτελούν το όριο με τα χωριά του κάμπου της Κόνιτσας και του Πωγωνίου.Τα χωριά έχουν διατηρήσει τον παραδοσιακό τους χαρα­κτήρα με λιθόκτιστα σπίτια, πετρωτά δρομάκια και στέ­γες σκεπασμένες με μαύρη πλάκα. Τα πέτρινα γεφύρια που διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση μέχρι σήμε­ρα, τα παλιά αρχοντικά, οι παραδοσιακοί νερόμυλοι, οι εκκλησίες και τα μοναστήρια δημιουργούν την αίσθηση ότι ο χρόνος έχει σταματήσει.Στο Ζαγόρι διακρίνουμε τρεις γεωγραφικές ενότη­τες: Ανατολικό, Δυτικό και Κεντρικό Ζαγόρι. Τέσσερις είναι οι επίσημες είσοδοι στο Ζαγόρι (με όχημα) από τους δύο βασικούς οδικούς άξονες Ιωαννίνων-Μετσόβου-Τρικάλων και Ιωαννίνων-Κόνιτσας-Κοζάνης.·        

Για το Ανατολικό Ζαγόρι, δηλαδή τα χωριά Βοβούσα, Ελατοχώρι, Μακρίνο, Καστανώνας, Δόλιανη, Φλαμπου-ράρι, ΓρεΒενίτι, Τρίστενο, Μηλιωτάδες, Καρυές, Ιτέα, Πέτρα, Δεμάτι, Κρυόβρυση και Λιγγιάδες, από τον πρώτο οδικό άξο­να (θέση Μπαλτούμα, 21° χλμ από τα Ιωάννινα). Τα τέσσερα τελευταία χωριά επικοινωνούν απευθείας με τον παραπάνω οδι­κό άξονα, μέσω ξεχωριστών διακλαδώσεων. ·        

Για το Κεντρικό Ζαγόρι, δηλαδή τα χωριά Ασπράγγελλοι, Ελάτη, Δίλοφο, Κήποι, Φραγγάδες, Νεγάδες, Λεπτοκαρυά, Κου­κούλι, ΚαπέσοΒο, Βραδέτο, Τσεπέλοβο, Σκαμνέλι, Ηλιοχώρι, Βρυσοχώρι, Λάιστα, Δίκορφο, Ανθρακίτης, ΚαΒαλάρι, Μα-νασσή, Καλωτά, Διπόταμο καθώς και για τα χωριά Βίτσα, Μονοδέντρι, Άνω και Κάτω Πεδινά, Ελαφότοπος (Δυτικό Ζαγόρι) από το 19° χλμ του οδικού άξονα Ιωαννίνων – Κόνιτσας - Κοζάνης.·        

Για ορισμένα από τα προαναφερθέντα χωριά του Δυτικού Ζαγορίου καθώς και για το Καλπάκι, από το 34° χλμ του ίδι­ου οδικού άξονα.·        

Για τα χωριά Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο, Αρίστη, Βίκος, ΜεσοΒούνι, Αγιος Μηνάς (Δυτικό Ζαγόρι) από το 38° χλμ του δεύτερου οδικού άξονα.Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την υλοτομία, την κτηνοτροφία και τον τουρισμό. Οι περισσότεροι οικισμοί παρουσιάζουν ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, διατηρούν το παραδοσιακό τους χρώμα και έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέοι από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Ενδιαφέροντα κτίσματα και αξιόλογα μνημεία υπάρχουν σε όλους τους οικισμούς. Όλα τα χωριά του Ζαγορίου (Ζαγοροχώρια) ανήκουν στην Προστατευόμενη Περιοχή Βόρειας ΠίνδουΣε όλη τη διάρκεια της οθω­μανικής επικράτησης οι κά­τοικοι τον Ζαγορίου διατήρη­σαν την  αυτονομία τους, κα­θεστώς αυτοδιοίκησης και άλλα σημαντικά προνόμια. Τα προνόμια αυτά σε συνδυασμό με την ανά­πτυξη του εμπορίου οδήγησαν την περιοχή σε μεγάλη οικονομική, πολιτιστική και πνευματική άνθηση. Πολλοί ευεργέτες και σπουδαί­οι πνευματικοί άνθρωπο:, της χώρας κατάγονταν από το Ζαγόρι.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣΑτέλειωτες ορειβατικές διαδρομές στο εθνικό μονοπάτι O3, στην Γκαμήλα, στη Δρακόλψνη, στο Βίκο, στο Κοζιακό, στην Κούστα, στην Τσούκα Ρόσα, στο Αβγό και στα σηματοδοτημένα μονοπάτια με τον κωδικό Ζ, που ενώνουν τους οικισμούς του Ζαγορίου, περιμένουν να τις ανακαλύψετε. Parapente στους Ασπραγγέλους, ιππασία στα Κάτω Πεδινά, canyoning στο φαράγγι του Βίκου kayak και rafting στο Βοϊδομάτη, τον Αώο, τον Βάρδα και τον Ζαγορίτικο, εξερεύνηση στα μεγαλύτερα σπήλαια και βάραθρα της Ελλάδας, που φιλοξενούνται στα οροπέδια της Τύμφης και διαδρομές ποδηλάτου στους πολλούς δασικούς δρόμους, θα σας μεταφέρουν σε μερικές από τις πιο όμορφες περιοχές της πατρίδας μας. Στην περιοχή υπάρχουν δύο ο­ρειβατικά καταφύγια, ένα στην Γκαμήλα και ένα στη Βωβούσα και καταλύματα σχεδόν σε όλα τα χωριά, τα οποία είναι έτοιμα να προσφέρουν τη ζε­στή, ζαγορίσια φιλοξενία.

Κόνιτσα – Μαστοροχώρια, Θέαμα μοναδικό και πρωτόγνωρο

Από ‘δω ξεκινούν τα χνάρια των πρώτων μαστόρων της πέτρας … Η Κόνιτσα είναι χτισμένη στους πρόποδες του όρους Τραπεζίτσα, δίπλα στον ποτα­μό Αώο, στη δυτική έξοδο της χαράδρας του Αώου. Στα δυτικά της πόλης, απλώνεται ένας εύ­φορος κάμπος που περιτριγυρίζεται από βουνά. Κύριες ασχολίες των κατοίκων της περιο­χής είναι η γεωργία, το εμπόριο, η κτη­νοτροφία, η υλοτομία και ο τουρισμός.Στην πόλη της Κόνιτσας, τα παλιά αρχοντικά που βρίσκονται στην Άνω πόλη, η Μητρόπολη (Αγ. Νικόλαος), ορισμένες πα­λιές εκκλησίες, όπως η Κόκκινη Παναγία και η γέφυρα του ποταμού Αώου παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Στην επαρχία της Κόνιτσας ανήκουν 43 χωριά από τα οποία τα 15 βρίσκονται στα όρια της Προστατευόμενης Περιοχής Βόρειας Πίνδου, στις παρυφές του Σμόλικα και του όρους Κλέφτης. Τα χωριά Ελεύθερο, Παλιοσέλι, Πόδες, Άρματα και Δίστρατο βρίσκονται στο Βόρειο τμήμα της κοιλάδας του ποταμού Αώου (Λάκκα Αώου). Η επαρχιακή οδός που τα προσεγγίζει διέρχε­ται από την πόλη της Κόνιτσας.Οι οικισμοί Γαναδιό, Μάλιστα και Μοναστήρι χαρακτηρίζονται από ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Ο επισκέπτης μπο­ρεί να προσεγγίσει τους οικισμούς από το 16° χλμ της εθνικής οδού Κόνιτσας-Κοζάνης.Οικιστικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και η Πουρνιά, το Κεράσοβο, η Φούρ­κα (είσοδος από το 18° χλμ της εθνι­κής οδού Κόνιτσας-Κοζάνης), η Κλειδωνιά (παλιός οικισμός) και η Πηγή (είσοδος από την εθνική οδό Κόνιτσας-Ιωαννίνων ή από την επαρχιακή οδό Κόνιτσας-χωριών Λάκκας Αώου) Τέλος για τα χωριά Νικάνορα και Καλλιθέα υπάρχει η δυνατότητα εισόδου από την εθνική οδό Κόνιτσας-Κοζάνης και Κόνιτσας-Ιωαννίνων, αντίστοιχα.Παλιότερα, η Κόνιτσα ήταν πόλη γεωργική αλλά και μεγάλο εμπο­ρικό κέντρο της περιοχής. Κατοικούνταν από χριστιανούς αστούς και εμπόρους, τεχνίτες και γεωργούς καθώς επίσης και από μου­σουλμάνους άρχοντες (μπέηδες) και γεωργούς. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών, το 1922, οι μουσουλμάνοι ανταλλάχθηκαν με Έλληνες της Μικράς Ασίας.Περιοχή με ανεπανάληπτες φυσικές ο­μορφιές, που διαμορφώνονται στους ο­ρεινούς όγκους του Γράμμου, του Σμόλικα και της Τύμφης και στο πέρασμα των ποταμών Αώου, Σαρανταπόρου και Βοϊ­δομάτη, ιδανική για όσους ζητούν την πε­ριπέτεια, αλλά και στιγμές χαλάρωσης. Τα ενδιαφέροντα φυσικά τοπία της και τα μνημεία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς που βρίσκονται διάσπαρτα στους οικι­σμούς, μαγεύουν τον επισκέπτη με την πρώτη ματιά. Κτισμένη στην κατάφυτη πλαγιά της Τραπεζίτσας, δίπλα στη χαράδρα του Αώου, η ακριτική Κόνιτσα είναι μια πόλη με τη δική της δυναμική και ιδιαίτερη γοητεία.Τα Μαστοροχώρια, που εκτείνονται στο βόρειο τμήμα, είναι χτι­σμένα αριστερά και δεξιά του Σαρανταπόρου και φτάνουν ως τις παρυφές του Γράμμου, στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Ο συνδυα­σμός της ποικιλομορφίας του ανάγλυφου και των ιδιαίτερων γε­ωλογικών σχηματισμών, δημιουργούν περιοχές μοναδικής ομορ­φιάς, με περιορισμένη ανθρώπινη παρουσία. Η εξερεύνηση των μικροτοπίων στα δάση, την υποαλπική ζώνη και τους ποταμούς και η αναζήτηση παλιών χωριών δίνουν πάντα πληροφορίες για τη φύση, την ιστορία της περιοχής και αξέχαστες εμπειρίες στον επισκέπτη. Τα χωριά αυτά είναι πατρίδες ξακουσμένων μαστό­ρων της πέτρας, αλλά και καλλιτεχνών (αγιογράφοι, ξυλόγλυπτες κ.α.) που έχουν κατασκευάσει λαμπρά οικοδομήματα σε όλο το Βαλκανικό χώρο.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

Πολλές δραστηριότητες έχουν αναπτυχθεί γύρω από την Κόνιτσα όπως rafting και kayak στον Αώο και στο Βοϊδομάτη, πίστα αιωροπτερισμού, ορειβασία και αναρρίχηση στην Γκα­μήλα, στο Σμόλικα, στο Γράμμο και στην Τραπεζίτσα, ποδήλατο βουνού στους δασικούς δρόμους, ιππασία και τοξοβολία στην Κόνιτσα, canyoning στο φαράγγι του Αώου και σκι στο χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας. Όλη η περιοχή είναι ιδανική για περίπατο και πεζο­πορία (μονοπάτια Ε6 και 03). Στα χωριά Αμάραντος και Καβάσιλα λειτουργούν ιαματικά λουτρά με σπάνιες θεραπευτικές ιδιότητες. Υπάρχουν οργανωμένα ορειβατικά καταφύγια στην Γκαμήλα, στην Αετομηλίτσα και στο Παλιοσέλι.

Μέτσοβο, με παραδοσιακό χαρακτήρα!

Η μυρωδιά της ορεινής αύρας που μαγεύει …Το γραφικό Μέτσοβο είναι χτισμένο στις πλαγιές της Πίνδου, στο ιστορικό πέρασμα προς τη Θεσσα­λία και τη Δυτική Μακεδονία. Ιστορικές αναφορές για την πόλη γίνονται από το 13ο αι. μ.Χ. Είναι πα­τρίδα πολλών σπουδαίων ανδρών και μεγάλων εθνι­κών ευεργετών (Αβέρωφ, Τοσίτσας, Στουρνάρης κ.α.). Σήμερα το Μέτσοβο αποτελεί βασικό πόλο οικοτουρισμού της Βόρειας Πίνδου καθώς και πολιτιστικό, τουριστικό και βιοτεχνικό κέντρο της περιοχής. Είναι ένα αναπτυγμένο τουριστικό θέρετρο, που δι­ατηρεί όμως τη γαλήνη του, τον παραδοσιακό τρό­πο ζωής του και την αυθεντικότητα του και δίκαια μπορεί να χαρακτηριστεί ως η πρωτεύουσα του ο­ρεινού τουρισμού. Φημίζεται για τα πέτρινα αρχοντικά του, τους παρα­δοσιακούς ξενώνες του με τη ζεστή φιλοξενία και τα φημισμένα παραδοσιακά προϊόντα του (κρασιά, τυ­ριά, ξυλόγλυπτα και υφαντά).Η Βάλια-Κάλντα, φημισμένη για το μικροκλίμα και τα πανύψηλα δέντρα με τους ευθυτενείς κορμούς, σηματοδοτεί την περιοχή του Μετσόβου. Εδώ χτυπά η καρδιά της Βόρειας Πίνδου. Η περιοχή θεωρείται μια από τις πιο αξιόλογες σε φυσικό πλούτο στην Ευρώπη (έχει συμπεριληφθεί στο κατάλογο με τις 12 πιο ευαίσθητες περιοχές του κόσμου που έ­χουν ανάγκη άμεσης προστασίας). Τα επιβλητικά τοπία με τα δάση και τα ορεινά βοσκοτόπια συνθέτουν ένα ιδιαίτερο περιβάλλον, ενώ ένα πλήθος από σπάνια αγριολούλουδα ενδημούν στην περιοχή. Η μεγάλη φυσικότητα του οικοσυστή­ματος προσφέρει καταφύγιο σε αρκούδες (είναι ο μεγαλύτερος βιότοπος της καφετιάς αρκούδας στην Ευρώπη), λύκους, αγριόγιδα και άλλα είδη σπάνιων θηλαστικών και πουλιών (χρυσαετοί, δρυοκολάπτες, όρνια κλπ.).Στο ανώτερο τμήμα της λε­κάνης απορροής του ποταμού Άραχθου (παραπόταμος Μετσοβίτικος) και στα όρια της Προστατευόμενης Περιοχής Βό­ρειας Πίνδου βρίσκονται το Μέτσοβο και τα υπόλοιπα χωριά της γύρω περιοχής. Μόνο ένας οικισμός, η Μηλιά, βρίσκεται στην κοιλάδα του Βενετικού, παραπόταμου του Αλιάκμονα. Η ευρύτερη περιοχή είναι κατεξοχήν ορεινή με κυρίαρχους τους ορεινούς όγκους του Λύγκου, του Ζυγού και τα βουνά της Χρυσοβίτσας και του Βοτονοσίου.Το Μέτσοβο είναι ένα από τα πιο γνωστά ορεινά τουριστικά κέντρα εξαιτίας του παραδοσιακού του ύφους και των δυνατο­τήτων που προσφέρει για χιονοδρομία και άλλες δραστηριό­τητες κατά τους χειμερινούς μήνες. Παλιότερα γνώρισε ιδιαί­τερη άνθηση η βιοτεχνία μάλλινων υφαντών ενώ η υλοτομία, η ξυλογλυπτική, η Βαρελοποιία και η παραγωγή τυριών και κρα­σιού, που μαζί με τον τουρισμό, συνεχίζουν να αποτελούν τις βασικότερες ασχολίες των κατοίκων. Τα αρχοντικά του Μετσόβου εντυπωσιάζουν με την αρχιτεκτονική τους. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής, I.Μ. Αγ. Παρασκευής, I.Μ. Αγ. Νικολάου κ.ά.Στα όρια της Προστατευόμενης Περιοχής Βόρειας Πίνδου συγκαταλέγονται οι δύο από τους τρεις οικισμούς της περιοχής Μετσόβου, η Μηλιά και το Βοτονόσι καθώς και η Χρυσοβίτσα (οικισμός της ευρύ­τερης περιοχής του ποταμού Άραχθου). Η είσοδος για τη Μηλιά βρίσκεται στο 6° χλμ. της εθνικής οδού Μετσόβου-Τρικάλων. Το Βοτονόσι βρίσκεται στην εθνική οδό Ιωαννίνων-ΜετσόΒου-Τρικάλων. Από την τελευταία οδό προσεγγίζει κανείς και τη Χρυσοβίτσα.Το Μέτσοβο, χάρη στα ιδιαίτερα προνόμια που είχε κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας, ανέπτυξε σημαντική εμπορική, οικονομική, πνευματική και πολιτιστική άνθηση. Η αίγλη του Μετσόβου γίνεται αντιληπτή και από τις ιστορικές προσωπικότητες, τους εθνικούς ευεργέτες που κατάγονταν από εκεί αλλά και από τα αξιόλογα αρχοντικά που υπάρχουν.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

Στην ευρύτερη περιοχή λειτουργούν δύο χιονοδρομικά κέντρα και ορειβατικό καταφύγιο στο Μαυρο-βούνι με τις ξεχωριστές λίμνες της Φλέγκας και τις τεχνητές λίμνες των πηγών του Αώου στο οροπέ­διο Πολιτσιές. Υπάρχουν σηματοδοτημένα ορειβατικά μονοπάτια στα βουνά Μαυροβούνι και Περιστέ­ρι καθώς και το διεθνές μονοπάτι Ε6, που διατρέχει όλη την περιοχή. Στους επισκέπτες προσφέρεται η δυνατότητα ποδηλασίας και ιππασίας, ενώ στις υποδομές χιονοδρομικών αθλημάτων στο οροπέδιο του Προφήτη Ηλία και στη γύρω περιοχή μπορείτε να κάνετε snowboard, έλκηθρο και άλλα χειμερινά αθλήματα.

Ορεινός όγκος Νομού Γρεβενών

Στην Προστατευόμενη Περιοχή Βόρειας Πίνδου, ανατο­λικά, περιλαμβάνεται ένα μεγάλο τμήμα του Νομού Γρε­βενών. Πρόκειται για 34 χωριά που βρίσκονται διά­σπαρτα στις ανατολικές παρυφές του Σμόλικα, της Βασιλίτσας και του Λύγκου καθώς επίσης και στα βο­ρειοανατολικά του Βοΐου. Τα περισσότερα καταλαμβά­νουν το ανώτερο τμήμα της κοιλάδας του ποταμού Βε­νετικού και των παραποτάμων του (Βελονιάς, Ασπροπόταμος, Σμιζιώτικο ρέμα κ.ά.). Μία μικρή ομάδα από αυτά (χωριά Βοΐου) βρίσκονται στη λεκάνη απορροής του ποταμού Πραμόριτσα ενώ μόνο η Σαμαρίνα σε ομώνυμο παραπό­ταμο της λεκάνης απορροής του ποταμού Αώου. Τα χωριά των Γρεβενών που βρίσκονται στα όρια της Προ­στατευόμενης Περιοχής Βόρει­ας Πίνδου διακρίνονται σε τρεις ενότητες:·         Τα Βλαχοχώρια, Σαμαρίνα, Σμίζη, Περιβόλι, Αβδέλλα και Κρα­νιά, που κατέχουν την ψηλότερη υψομετρική ζώνη. Είναι χτισμέ­να στις ήπιες πλαγιές των βουνών Σμόλικας, Βασιλίτσα και Λύγκος. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη νομαδική κτηνο­τροφία αλλά και την υλοτομία. Με εξαίρεση τον τελευταίο οικι­σμό, όλοι τους εγκαταλείπονται τους χειμερινούς μήνες εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών.·         Ανατολικά από τα βλαχοχώρια βρίσκονται τα χωριά των Κοπατσαραίων, Μικρολίβαδο, Κηπουριό, Τρίκωμο, Παρόρειο, Κοσμάτι, Σπήλιο, Ζιάκα, Περιβολάκι, Φιλλιπαίοι, Αλατόπετρα, Ανάβρυ­τα, Πολυνέρι, Λάβδα, Πανόραμα, Πρόσβορο, Μεσολούρι, Δοτσικό. Πρόκειται για οικισμούς μόνι­μης εγκατάστασης. Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργοκτηνοτροφία ενώ στο παρελθόν πολλοί ακολουθούσαν το επάγγελμα του αγωγιάτη.·         Τα χωριά της νοτιοανατολικής απόληξης του Βοΐου, Δασύλιο, Τρίκορφο, Καλλονή, Κυπα­ρίσσι, Κυδωνιές, Αγ. Κοσμάς, Εκκλησίες και Μέγαρο, χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι οι κά­τοικοι τους εκτός από τις γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες επιδόθηκαν σε επαγγέλματα σχε­τικά με την οικοδομική.Οι περισσότεροι οικισμοί προσεγγίζονται από την επαρχιακή οδό ΓρεΒενών-Μαυραναίων. Λίγο μετά τους Μαυραναίους η οδός διακλαδίζεται και τα παρακλάδια της συνδέουν μεταξύ τους όλους τους οικισμούς της περιοχής.Τα χωριά του νοτιοανατολικού Βοΐου επικοινωνούν με τα Γρεβενά μέσω της επαρχιακής οδού Γρεβενών-Οροπεδίου-Εκκλησιές, συνδέονται όμως και με το Τσοτύλι και την εθνική οδό Ιωαννίνων-Κοζάνης.Ο οδικός άξονας Γρεβενών - Μετσόβου διέρχεται από τα χωριά Κηπουριό και Κρανιά. Τέλος δασικοί δρόμοι, μέσω λιγοστών ορεινών περασμάτων, συνδέουν απευθείας το ανατολικό αυτό τμήμα της Προστατευόμενης Περιοχής Βόρειας Πίνδου με το υπόλοιπο (Ν. Ιωαννίνων). Η σύν­δεση με το Ζαγόρι γίνεται μέσω της δασικής οδού ΠεριΒολίου-ΒοΒούσας και με την Κόνιτσα μέσω των δασικών οδών Σμίξης - Δίστρατου και Σαμαρίνας-Φούρκας.